Ngủ hay bị bóng đè: Nguyên nhân và cách khắc phục

Ngủ hay bị bóng đè là một hiện tượng khá phổ biến mà nhiều người gặp phải. Khi bị bóng đè, chúng ta thường sẽ có cảm giác không thể thở được, không thể cử động, không thể nói  được rất đáng sợ. Vậy bản chất của hiện tượng này là gì? Cách để thoát khỏi bóng đè như thế nào? Tìm giải đáp trong bài viết sau.

Ngủ hay bị bóng đè
Ngủ hay bị bóng đè

Bóng đè là gì?

Về bản chất, bóng đè được xem là một tình trạng của việc rối loạn giấc ngủ không thực tổn, tức là không có tổn thương trên thực thể, xảy ra khi chúng ta ngủ.

Bóng đè là một hiện tượng có tính phổ biến và khoa học đã chỉ ra rằng 40% dân số thế giới đã từng phải trải qua ít nhất một cơn bóng đè trong đời.

Trong khoa học, ngủ bị bóng đè có thuật ngữ chuyên ngành là sleep paralysis, dịch ra tiếng Việt có nghĩa là chứng liệt thân khi ngủ. Tức là, khi bạn bị bóng đè thì bạn sẽ rời vào tình trạng toàn thân không thể cử động nổi trong khi tinh thần thì vẫn tỉnh táo.

Ngủ hay bị bóng đè phải làm sao?
Ngủ hay bị bóng đè phải làm sao?

Quan niệm dân gian và những niềm tin ma quỷ thì cho rằng, ngủ hay bị bóng đè là do có ma quỷ xung quanh đè lên ngực người sống khi họ đang ngủ. Ở Việt Nam, dân gian hay dùng từ “yếu bóng vía” để chỉ những người dễ nhìn thấy ma thì hay bị bóng đè.

Tại Indonesia, bóng đè được gọi là rep-repan, tindihan hoặc eureup-eureup. Tại Lào và dân tộc H-mông của nước ta thì người ta gọi nó là dab tsong. Còn ở Campuchia thì bóng đè được gọi là khmaoch sângkât.

Hiện tượng ngủ hay bị bóng đè diễn ra như thế nào?

Theo các nhà khoa học, bóng đè sẽ thường xảy ra khi giấc ngủ đang được chuyển giao giữa các giai đoạn khác nhau của giấc ngủ và nó sẽ rơi vào khoảng chuyển giao của trạng thái ngủ và thức.

Cơ chế kích hoạt bóng đè xuất phát từ một số phần trong não của bạn thức dậy giữa lúc bạn đang ngủ trong khi các phần não còn não vẫn còn đang trong trạng thái ngủ sâu. Không may, phần đang trong trạng thái ngủ sâu mới là phần có chức năng điều khiển chức năng vận động và đó là lý do người bị bóng đè có cảm giác mình bị tê liệt chân tay không thể cử động.

Ngủ hay bị bóng đè
Ngủ hay bị bóng đè

Theo nhà khoa học, giáo sư Adrian Williams – chuyên nghiên cứu về giấc ngủ tại Đại học King’s College London, bóng đè là một hiện tượng rất bình thường và nó không gây nguy hiểm cho chúng ta. Hiện tượng này có thể kéo dài trong vài giây đến vài phút hoặc lên đến 30 phút.

Nhà khoa học này cũng giải thích thêm rằng, giấc ngủ của chúng ra thường được chia ra làm 2 giai đoạn là giấc ngủ REM (trạng thái ngủ sâu, mắt đảo liên tục) và giấc ngủ NON-REM (trạng thái ngủ nông). Hai giai đoạn này liên tục và luân phiên diễn ra để tạo ra một giấc ngủ hoàn chỉnh. Ở giai đoạn ngủ REM, não bộ của chúng ta hoạt động tích cực và chúng tạo ra các giấc mơ trong giai đoạn này.

Khi chúng ta mơ, các cơ vận động bị khóa lại để ngăn cản việc cử động của cơ thể, thực hiện các động tác thật có trong giấc mơ đó. Nhưng cơ thể và bộ não cũng có khi bị nhầm lẫn, não tỉnh dậy nhưng trạng thái tê liệt thì vẫn còn.

Nhiều người khi ngủ hay bị bóng đè thường sẽ sợ hãi cố gắng thoát ra nó nhưng vô ích và khiến cho tình trạng càng tồi tệ thêm.

Một số dấu hiệu của tình trạng ngủ bị bóng đè

  • Có cảm giác bị đè nén trên ngực, khó thở, không thể hít thở sâu.
  • Cảm thấy sợ hãi cực độ, các hình ảnh lặp lại liên tục trong đầu khi bạn cố gắng làm điều gì đó.
  • Không thể mở mắt nhưng có cảm giác như mình đang mở mắt rồi.
  • Đổ mồ hôi
  • Khi tỉnh dậy sẽ thấy rất đau nhức ở đầu hoặc toàn thân kiệt sức.

Những ai dễ bị bóng đè?

Theo nghiên cứu khoa học, cứ trong 10 người thì có khoảng 4 người sẽ bị bóng đè. Đây là hiện tượng rất phổ biến khi bạn trong độ tuổi thanh thiếu niên. Đáng ngạc nhiên là hiện tượng này có tính di truyền trong gia đình.

Một số yếu tố làm gia tăng hiện tượng bóng đè là:

  • Tình trạng thiếu ngủ lâu ngày
  • Căng thẳng quá mức trong thời gian dài
  • Chấn thương về tâm lý
  • Chứng ngủ rũ
  • Rối loạn lưỡng cực
  • Bị chuột rút ở chân vào ban đêm
  • Lạm dụng rượu bia, thuốc lá, cà phê…
  • Tác dụng phụ của thuốc trị bệnh
  • Giờ giấc ngủ không cố định
Ngủ hay bị bóng đè
Hiện tượng ngủ hay bị bóng đè

Cách “đối phó” với tình trạng ngủ hay bị bóng đè

Tập trung vào hơi thở của mình

Đừng hoảng loạn hay sợ hãi quá mức. Điều này khiến cho ngực bạn bị đè nén nhiều hơn và càng khó thở hơn. Thay vào đó, hãy tập trung vào hơi thở, giữ bình tĩnh để tình trạng này mau chóng qua đi.

Cử động nhẹ

Đưa ý thức tập trung vào ngón tay, ngón chân để cố gắng cử động nhẹ. Hoặc tập trung vào cơ mặt để nhăn nhúm mặt. Điều này có ý nghĩa như được đánh thức để kéo bạn khỏi cơn bóng đè.

Cố nói

Mặc dù điều này là rất khó nhưng không phải là không làm được. Hãy cố gắng ho hoặc phát ra một âm thanh nào đó ở cổ họng để cơ thể được đánh thức.

Không làm gì cả

Nếu như không thể làm gì trong tất cả những điều trên thì hãy thả lỏng cơ thể và chấn tĩnh bản thân rằng đây chỉ là một cơn bóng đè và nó sẽ nhanh kết thúc.

Ngủ hay bị bóng đè
Làm sao để đối phó với tình trạng bị bóng đè

Một số phương pháp phòng ngừa bị bóng đè

  • Ngủ đủ giấc, đủ 7-8 tiếng mỗi đêm và ngủ vào một khung giờ cố định để ổn định cả tinh thần và thể chất.
  • Tránh căng thẳng quá mức, cố gắng dành thời gian để đọc sách, đi dạo, nghe nhạc để tinh thần thoải mái, giảm áp lực đáng kể.
  • Nếu bạn đang bị các rối loạn giấc ngủ, hãy gặp bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ điều trị dứt điểm tình trạng này.

Trên đây là những kiến thức về tình trạng ngủ hay bị bóng đè. Khi bạn hiểu rõ tình trạng này thì sẽ không còn quá sợ hãi và có thể xử trí nếu không may gặp phải nó phải không nào! Hãy luôn quan tâm đến giấc ngủ của mình để có một cơ thể tràn đầy năng lượng nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *